Portret Anny Orzelskiej powstał w warsztacie Antoine’a Pesne’a, najprawdopodobniej na zamówienie Augusta II. Przepiękny portret miał zdobić Pałac Błękitny w Warszawie. Przed 1736 r. portret został przywieziony do Nieborowa przez zaprzyjaźnioną z Anną Orzelską Fryderykę Karolinę von Vitzthum-Eckstädt Lubomirską (wraz z mężem Aleksandrem Jakubem Lubomirskim byli właścicielami Nieborowa w latach 1723–1736).
Anna Orzelska (22 XI 1707 – 27 IX 1769) była córką Augusta II Mocnego i jego metresy Henryki Renard-Duval (córki właściciela winiarni w Warszawie). W 1724 r. przyrodni brat Anny, Fryderyk August Rutowski, odszukał siostrę i przedstawił ojcu. August, zobaczywszy uderzające podobieństwo, uznał tę niespełna 16-letnią dziewczynę za swoją córkę, nadał jej nazwisko i tytuł hrabiny Orzelskiej.
Anna Orzelska uważana jest za jedną z piękniejszych kobiet doby baroku. Minister gabinetu saskiego opisał ją w 1725 r. jako „szatynkę o kibici bardzo wysmukłej i wzrostu ponad średniego, cerę ma o wiele jaśniejszą i bardziej gładką niż zazwyczaj u szatynek; oczy czarne, piękne i pełne wyrazu, włosy bujne w pięknym kasztanowym kolorze, ramiona ślicznie toczone, buziak jak malina etc.”. Podobno było w niej coś bardzo ujmującego, co wzbudzało momentalnie bezgraniczną sympatię. Zwracała uwagę swoim umysłem, wykształceniem i literackim zainteresowaniem. Lubiła polowania, tańce, jazdę konną. Była również osobą niezwykle wrażliwą. Potrafiła podobno nagle, z wyrazem rozpaczy na twarzy, przerwać menueta, zaszyć się w swoim pokoju i następnego ranka odwiedzać chaty największej biedoty.
Anna Orzelska to najukochańsza córka Augusta II Mocnego. Na ucztach i balach wszyscy oddawali jej hołd, jedni czynili to szczerze, inni przez wzgląd na króla, wypatrując jego łask. W pięknej Annie kochało się wielu, nawet następca tronu pruskiego Fryderyk; ojciec jednak wydał ją za księcia Karola Ludwika Holstein-Beck, z którym miała jedynego syna, Karola Fryderyka. W 1730 r. odbyło się w Warszawie wspaniałe wesele, a potem wesołe życie na drezdeńskim dworze. Jednak po śmierci ojca-króla w 1733 r. Orzelska rozwiodła się z mężem i za zgodą Augusta III zamieszkała w Wenecji. W latach 40. przeniosła się do Francji, nie bardzo świecąc przykładem, toteż inny przyrodni brat, Maurycy Saski, wolał, żeby opuściła Paryż. Nie bardzo wiadomo, co się z nią dalej działo; mieszkała w Awinionie i w Grenoble, jakiś czas w Rzymie. Zmarła w 1769 r. w Awinionie.
Odkryj cyfrowe zbiory Muzeum Narodowego w Warszawie i poznaj tysiące dzieł sztuki — od malarstwa i rzeźby po grafikę, fotografię oraz rzemiosło artystyczne. Przeglądaj obiekty, twórców i kolekcje, poznając ich historię dzięki szczegółowym opisom oraz wysokiej jakości reprodukcjom. Odwiedź stronę i zobacz bogactwo zbiorów MNW z dowolnego miejsca i o każdej porze.
